Dr Leszek ŚWIECA

Doktor nauk społecznych w dyscyplinie nauki o komunikacji społecznej i mediach, badacz komunikacji perswazyjnej, dezinformacji oraz operacji informacyjnych w środowisku cyfrowym. Stopień naukowy uzyskał w 2022 roku, broniąc rozprawy doktorskiej pt. Stylometryczna ocena wiarygodności przekazów promujących leki i suplementy diety, poświęconej ilościowej analizie języka perswazji oraz identyfikacji mechanizmów manipulacyjnych w komunikacji medycznej. W pracy tej zaproponował autorskie rozwiązania metodologiczne z zakresu stylometrii, ilościowej analizy dyskursu oraz modelowania statystycznego, których zastosowanie wykracza poza komunikację zdrowotną i umożliwia analizę wiarygodności przekazów perswazyjnych również w obszarze informacji medialnej, politycznej oraz konfliktów społecznych.

Posiada przygotowanie pedagogiczne oraz wykształcenie z zakresu psychologii w zarządzaniu, stanowiące zaplecze teoretyczne i aplikacyjne dla prowadzonych badań nad wpływem, perswazją i procesami decyzyjnymi w komunikacji społecznej. Ukończył Jagiellonian Interdisciplinary PhD Programme – czteroletni program interdyscyplinarny przeznaczony dla najwybitniejszych doktorantów Uniwersytetu Jagiellońskiego, realizowany w języku angielskim i objęty znaczącym wsparciem finansowym (stypendium oraz środki na rozwój badań i mobilność naukową). Program opierał się na zaawansowanej współpracy interdyscyplinarnej oraz intensywnym przygotowaniu metodologicznym doktorantów reprezentujących nauki społeczne, humanistyczne, ścisłe, przyrodnicze i biomedyczne. W ramach programu zrealizował University of Cambridge International Summer Programme (Institute of Continuing Education, University of Cambridge), stanowiący istotny element jego międzynarodowej formacji badawczej. Był wielokrotnie stypendystą Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Uniwersytetu Śląskiego za wybitne osiągnięcia naukowe.

Jego zainteresowania badawcze koncentrują się wokół mechanizmów dezinformacji, manipulacji oraz eskalacji konfliktów komunikacyjnych w różnych obszarach obiegu informacji – od komunikacji interpersonalnej i instytucjonalnej, przez komunikację medialną, polityczną i zdrowotną, po operacje informacyjne towarzyszące współczesnym konfliktom społecznym. Opracowuje oryginalne modele badawcze służące ocenie wiarygodności komunikatów oraz identyfikacji ich makiawelistycznych komponentów, projektowane jako narzędzia transferowalne pomiędzy różnymi poziomami komunikacji – od relacji interpersonalnych (w tym konfliktów rodzinnych i sytuacji przemocy), przez komunikację instytucjonalną i ekspercką, po dezinformację medialną i polityczną. Uzupełniająco zajmuje się zagadnieniami komunikacji interpersonalnej, psychologii zarządzania i biznesu oraz mechanizmami oddziaływania informacji na odbiorców.

Istotnym elementem jego warsztatu badawczego są metody data science i analizy obliczeniowej stosowane w badaniach nad komunikacją i językiem. Realizuje program MicroMasters in Statistics and Data Science organizowany przez Massachusetts Institute of Technology (MIT), obejmujący m.in. statystykę, probabilistykę, analizę danych, modelowanie matematyczne oraz elementy uczenia maszynowego. Równolegle posiada certyfikaty Harvard University (HarvardX) z zakresu data science, w tym wnioskowania statystycznego i modelowania danych. Kompetencje te wykorzystuje w praktyce badawczej, stosując programowanie w Pythonie i R, ilościową analizę tekstu, stylometrię, eksplorację danych oraz planowanie eksperymentów badawczych (Design of Experiments).

Jest autorem i współautorem publikacji naukowych poświęconych wiarygodności komunikacji, dezinformacji oraz mechanizmom perswazji i manipulacji w środowisku cyfrowym. Jego badania obejmują m.in. analizę komunikacji marketingowej i informacyjnej w nieformalnych oraz nielegalnych ekosystemach medialnych, w tym w darknecie. Jest współautorem artykułu “Similar to Legal Companies”: Vendor Brands and Other Aspects of Marketing Communication in the Darknet Drug Trade, opublikowanego w czasopiśmie Deviant Behavior (DOI: 10.1080/01639625.2024.2428711), poświęconego analizie strategii komunikacyjnych oraz mechanizmów budowania wiarygodności w warunkach darknetowego handlu narkotykami. Jego dorobek obejmuje również prace dotyczące makiawelizmu w reklamie, dezinformacji zdrowotnej oraz poznawczych i etycznych aspektów komunikacji medialnej, publikowane m.in. w Media – Biznes – Kultura oraz innych czasopismach naukowych.

Aktywnie uczestniczy w międzynarodowym obiegu naukowym, prezentując wyniki swoich badań na konferencjach krajowych i zagranicznych. Referaty wygłaszał podczas wydarzeń organizowanych przez uczelnie oraz towarzystwa naukowe w Europie i Ameryce Północnej, m.in. w Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Francji i Polsce, w tym na konferencjach afiliowanych przy Harvard University oraz w ramach International Communication Association (ICA). Tematyka wystąpień obejmowała zagadnienia dezinformacji, komunikacji perswazyjnej, rynków nieformalnych w środowisku cyfrowym oraz ilościowej analizy komunikatów.

Został wyróżniony w VIII edycji Wyróżnień Jego Magnificencji Rektora Uniwersytetu Śląskiego w kategorii osiągnięcia naukowe oraz działalność popularyzującą naukę.

Jako kierownik oraz wykonawca realizował projekty badawcze z obszaru komunikacji, psychologii oraz ilościowej analizy danych, koncentrujące się na identyfikacji mechanizmów manipulacyjnych i ocenie wiarygodności przekazów perswazyjnych. Do kluczowych projektów należą m.in. Ekstrakcja wskaźnika makiawelizmu medycznego z retoryki reklamy jako przyczynek do zautomatyzowanej oceny poziomu wiarygodności informacji medycznej oraz Makiawelizm medyczny a retoryka reklamy – nieidentyfikowane zagrożenie dla społeczeństw, realizowane na Uniwersytecie Jagiellońskim.

Doświadczenie zawodowe obejmuje działalność naukowo-badawczą i dydaktyczną w ośrodkach akademickich. W latach 2022–2024 pełnił funkcję Postdoctoral Research Scientist w ramach grantu Narodowego Centrum Nauki OPUS-22, realizując badania nad komunikacją i rynkami nieformalnymi w środowisku cyfrowym. Przez wiele lat prowadził działalność dydaktyczną na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie oraz Uniwersytecie Śląskim w Katowicach.

Obecnie związany jest m.in. z Wyższą Szkołą Bezpieczeństwa w Poznaniu, gdzie prowadzi zajęcia z zakresu komunikacji społecznej, psychologii komunikacji, psychologii zarządzania, dezinformacji medialnej oraz etyki przekazów informacyjnych.

W swojej działalności naukowej i dydaktycznej integruje badania nad komunikacją społeczną i psychologią z zaawansowanymi metodami obliczeniowymi, koncentrując się na analizie oraz przeciwdziałaniu zjawiskom dezinformacji, manipulacji i operacji informacyjnych w złożonych, współczesnych ekosystemach informacyjnych.